Kinezjologia edukacyjna - metoda prosta, łatwa i skuteczna

W aktywności intelektualnej każdego człowieka ogromną rolę odgrywają wrażenia, ruchy, emocje i ciało. Dzisiaj już z całą pewnością wiemy, że jedno nie może istnieć bez drugiego: umysł bez ciała i ciało bez umysłu. Kinezjologia edukacyjna zwraca uwagę na fakt ,iż uczenie się to proces, który nie zachodzi tylko w mózgu. Ten prosty ukierunkowany ruch, aktywuje połączenia nerwowe w całym ciele, tworząc z całego ciała instrument uczenia się.

Nasze dzieci mają skłonność do spędzania wolnego czasu częściej przed telewizorem, ekranem komputera niż na uprawianiu sportu, czy wykonywaniu regularnych ćwiczeń ruchowych. Rezultatem tego są coraz częściej pojawiające się u dzieci problemy z koncentracją uwagi. Co ma z kolei wpływ na rozumienie przez dziecko tego, co się do niego mówi? Czasem dzieci mają problemy z równowagą i koordynacją ruchową, potykają się nawet o własne nogi. Dzieci są małe i bardzo delikatne emocjonalnie. Nowe, nieznane sytuacje powodują, że szybko pojawia się stres. Pod jego wpływem ujawniają się blokady mięśniowe, napięcia emocjonalne- nadpobudliwość, gniew, strach, agresja, czasem odwrotnie-zbyt duża nieśmiałość. To wszystko zakłóca naturalne i spontaniczne uczenie się, funkcjonowanie na tle grupy rówieśniczej itp.

Współczesna pedagogika, mając na uwadze naturalne w wieku przedszkolnym zapotrzebowanie dzieci na ruch i świadomość jak wielką sprawia im radość, wypracowała takie metody nauczania i wychowania by zachęcać dzieci do wykonywania codziennych ćwiczeń.

Jednym z ćwiczeń kinezjologii edukacyjnej jest gimnastyka mózgu, która zrodziła się z osobistych doświadczeń Paula Dennisona. Szukał drogi wyjścia z własnej dysleksji i kłopotów ze wzrokiem. Od tego czasu pojawiło się wiele projektów stosowania gimnastyki mózgu i odnoszą one znaczące wyniki w pracy z ludźmi w różnym wieku. Ogromnym sukcesem i atrakcją gimnastyki mózgu jest łatwość i użyteczność. Dzieci mogą wykonywać ćwiczenia w każdym czasie, by udoskonalić wszystko, cokolwiek właśnie robią, ponieważ ten ruch jest bardzo prosty, wolny i łatwy.

Istotą gimnastyki mózgu jest, za pomocą prostych ukierunkowanych ćwiczeń ruchowych pobudzić różne obszary naszego mózgu, tak by w efekcie powstało jak najwięcej połączeń między neuronami, co przyczynia się do większej plastyczności mózgu i zwiększenia możliwości uczenia się. Do optymalnego funkcjonowania całego mózgu potrzebna jest harmonijna współpraca między półkulą prawą i lewą oraz zapewnione warunki do ciągłego przepływu bodźców między nimi. Impulsy nerwowe (neurony) łączące obie półkule przechodzą przez ciało modzelowate (spoidło wielkie). Połączenia te mogą ulec zakłóceniom (powszechnie wiadomo, że dzieci, które ominęły w swoim rozwoju etap raczkowania mogą mieć problemy z nauką). Mózg poprzez ćwiczenia może w miejsce uszkodzonych połączeń wytworzyć nowe, omijając uszkodzone, czy zaburzone miejsce.

To właśnie systematycznie wykonywane ruchy naprzemienne sprawiają, że w ciele modzelowatym tworzy się i pokrywa mieliną więcej sieci nerwowych, przez co poprawia się koordynacja półkul mózgowych, pozwalająca na pełny dostęp informacji zmysłowej z obu stron ciała. Istotą metody jest „równoważenie literalne”. Polega na sekwencyjnym stosowaniu ćwiczeń wspierających proces tworzenia się zintegrowanych wzorów pomiędzy ruchami obu stron ciała, wzrokiem i słuchem.  

Ćwiczenia wstępne wprowadza się rytmicznie i składają się na nie kolejno:

  • Picie wody (jest niezbędnym elementem ćwiczeń wstępnych, gdyż woda wspomaga oddychanie, rozpuszczając tlen i wprowadzając go do krwi, utrzymuje odpowiednią biegunowość komórkową, dodaje energii, co w rezultacie przyczynia się do wspomagania efektywności w uczeniu się). Dzieci czują się pewniej i lepiej funkcjonują w przedszkolu, kiedy mogą w każdej sytuacji napić się wody.
  • Masowanie punktów na myślenie (powodują przesyłanie informacji z prawej półkuli mózgu do lewej strony ciała i odwrotnie, poprawiając jasność naszego umysłu).Są to wgłębienia tzw. dołki podobojczykowe, symetryczne po obu stronach mostka. Stymulujemy je palcami jednej ręki, podczas gdy drugą trzymamy na pępku.
  • Wykonywanie ćwiczeń naprzemiennych. Ruchy naprzemienne to wszystkie możliwe kombinacje ruchów z przekroczeniem linii środkowej ciała wymagające skoordynowania pracy obydwu półkul mózgowych. Kinezjolodzy sugerują by wykonywać ich szczególnie dużo w różnym tempie. Wykonywane bardzo wolno aktywizują mózg, wykonywane bardzo szybko dają dużo energii. Z dziećmi w wieku przedszkolnym należy je wykonywać płynnie w jak najwolniejszym tempie ( dzieci maja skłonność do bardzo szybkiego ćwiczenia bez zwracania uwagi na poprawność i rzetelność ćwiczeń), gdyż ćwiczenia wykonywane wolno angażują precyzyjne ruchy i zmysł równowagi. Wykonywanie ćwiczeń naprzemiennych często jest podstawą zapobiegania trudnościom w uczeniu się.

„ Pozycja Dennisona” - wykonuje się ją najpierw przekładając jedną kostkę nad drugą krzyżując nogi. Następnie krzyżujemy ręce, dłonie łączymy razem i odwracamy. W czasie wykonywania tej pozycji język kładziemy za zębami na podniebieniu. Taka postawa łączy emocje mieszczące się w układzie limbicznym z myśleniem racjonalnym występującym w płatach czołowych i przez to stwarza zintegrowaną możliwość efektywniejszego uczenia się i reagowania. Taka pozycja wpływa na poprawę wymowy i umiejętności słuchania, wzrostu ambicji i poczucia własnej godności, otwartości na zmiany i dostosowania się do środowiska. Pozycję Dennisona każdy wykonuje tak długo ile potrzebuje. 15 minut w pozycji, daje uczucie równoważne z godzinna drzemką.

Po wykonaniu ćwiczeń wstępnych możemy wykonywać wiele innych bardzo atrakcyjnych dla dzieci ćwiczeń jak np: leniwe ósemki ( znak nieskończoności). Są doskonałe do ustanowienia potrzebnego rytmu i płynności dla dobrej koordynacji ręki i oka. Likwidują nadmierne napięcie mięśni dłoni i doskonalą ruchy precyzyjne. Malowanie ósemki należy rozpocząć od środka w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara. Najlepiej na początku robić duże kształty, przechodząc stopniowo do coraz mniejszych. Ważne jest również to że powinniśmy zacząć malowanie ósemki ręką dominującą, potem podporządkowaną, a potem obiema jednocześnie.

Wiele radości sprawia dzieciom tzw. „ symetryczne bazgranie”, które polega na rysowaniu oburącz jednocześnie. Nie jest istotne, co powstaje na rysunku – wszystko, co spełnia warunek symetryczności jest dobre. Ćwiczenie to poprawia koordynację ruchów rąk i gałek ocznych, rozwijając umiejętność pisania. Ma wpływ na orientację przestrzenną i znajomość kierunków w stosunku do własnego ciała.

Ćwiczenia, które wspomagają słyszenie i pamięć to: sowa, kapturek myśliciela, słoń i kołysanka.

Ćwiczenia rozciągające, jak : aktywna ręka, dzwonek, wypady służą zrównoważeniu obu stron ciała, ułatwiają płynne wypowiadanie się.

Koncepcja kinezjologii edukacyjnej ma swoje miejsce w pracy naszego przedszkola i jest nam szczególnie bliska, ponieważ zawiera się w misji i wizji. Wierzymy, że dzięki tej prostej metodzie, nasze dzieci osiągną dojrzałość i gotowość do podjęcia nauki w szkole, będą otwarte na kontakty z innymi ludźmi, będą śmiałe i twórcze, będą umiały odnaleźć się w dzisiejszej rzeczywistości.

Ruchy integracyjne, takie jak gimnastyka mózgu wspomaga proces uczenia się na przestrzeni całego naszego życia. Każdy może je wykonać w każdym miejscu i o każdej porze. Warto zatem zainwestować w siebie i w nasze dzieci. Tym bardziej że inwestycja nie wiąże się z żadnymi wydatkami finansowymi.

Literatura:

1.      „Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł”, dr Carla Hannaford.

2.      „Kinezjologia edukacyjna dla dzieci”, dr. Paul E. dennison, Gail Dennison

3.      „Gimnastyka mózgu dla rodziców, nauczycieli „ , dr. Paul E. Dennison,

4.      „Rysowanie oburącz”, Teresa Chojnacka.

xxx, 17 listopada 2010

Mały Książe na Facebooku!

Sukcesy naszych absolwentów